Praca z agresywnym podopiecznym

Praca w charakterze opiekunki osób starszych to nie tylko praca z osobami samotnymi i słabymi. Opiekunki potrzebne są najczęściej tam, gdzie podopieczny ma schorzenia typowe dla wieku starszego m.in. demencję, Alzheimera lub Parkinsona.
Każda opiekunka osób starszych musi liczyć się z tym, że u jej podopiecznego mogą wystąpić zachowania agresywne przy różnego typu chorobach. Zachowanie agresywne wśród podopiecznych nie należą do rzadkości.

Do najczęstszych zachowań agresywnych należą:

  • Bicie opiekunki, rzucanie przedmiotami.
  • Stawianie biernego oporu, czyli nie przyjmowanie lekarstw (wypluwanie ich), nie przyjmowanie pokarmów.
  • Przeciwstawianie się zabiegom pielęgnacyjnym, brak współpracy – ciało podopiecznego staje się bezwładne i ciężkie.
  • Podopieczny swoją agresję emocjonalną demonstruje wyzwiskami, przekleństwami, oskarżeniami w kierunku opiekunki.
  • Wzywanie opiekunki co kilka minut bez powodu, wymyślanie jej kolejnych nie mających sensu zadań.

Każda z wymienionych wyżej sytuacji zostawia negatywne ślady w relacji opiekunka –podopieczny. Opiekunka, która staje się zestresowana, wypalona, zniechęcona do podopiecznego, wystraszona, będzie swoją pracę wykonywać pośpiesznie, niestarannie, aby jak najszybciej uwolnić się od podopiecznego. Do takich sytuacji nie można dopuścić. W takim przypadku trzeba dokładnie przeanalizować zjawisko i starać się zrozumieć sytuację – dlaczego on się tak zachowuje? Nie wolno dopuścić, aby zachowania agresywne stały się rutyną. Teorie dotyczące agresji zaznaczają, że dana osoba próbuje dzięki niej zwrócić na siebie uwagę, dowartościować się. Człowiek skłania się ku agresji również w sytuacji, kiedy przeżywa stres o dużym natężeniu, upokorzenie, rozczarowanie.
Na problemy i dziwne zachowania podopiecznych trzeba patrzeć z wyrozumiałością, to w końcu są osoby chore i zostały powierzone naszej opiece, trosce ze względu na to, że ich bliscy nie mają możliwości i kompetencji do sprawowania opieki nad chorą, starszą osobą. W każdych okolicznościach to właśnie opiekunki, kompetentne i profesjonalne osoby, są odpowiedzialne za redukcję agresywnych zachowań u swojego podopiecznego.

Poniżej zamieszone są wskazówki postępowania z agresywnym seniorem:

  • Nie podejmuj werbalnej, a tym bardziej fizycznej walki z podopiecznym.
  • Nie odpowiadaj atakiem na atak, nie stosuj przemocy, kar– to tylko wzmaga agresję.
  • Spróbuj uspokoić podopiecznego, mówić kojącym, stonowanym głosem, okaż przyjazny gest np. położenie ręki na jego ramieniu.
  • Po agresywnym zachowaniu spróbuj nawiązać rozmowę w celu dowiedzenia się o co chodziło, co się stało, dlaczego tak wyszło.
  • Sprawdź miejsce/pokój podopiecznego. Czy znajduje się tam coś co może wywoływać agresję np. zbyt wysoka temperatura w pokoju, zbyt głośno włączony TV.
  • Wypytaj rodzinę, bliskich, czy już wcześniej podopieczny się tak zachowywał, w jakich okolicznościach
  • Jeżeli pacjent podejmuje czynną napaść, nie możesz dać się pobić. W miarę możliwości natychmiast wezwij pomoc np. sąsiadki, gosposi.
  • Przy dużym nasileniu agresji u podopiecznego nie należy zwlekać tylko szybko wezwać psychiatrę, neurologa lub lekarza pierwszego kontaktu.
  • W przypadku kiedy podopieczny uniemożliwia Ci przeprowadzenie toalety, zabiegów pielęgnacyjnych, nie rób nic na siłę!!! Najlepszym rozwiązaniem w tej sytuacji jest przerwanie wykonywanej czynności, odczekanie paru minut, może nawet godziny, następnie wróć do pacjenta i podejmij ponowną próbę dokończenia pracy. Aby załagodzić sytuację możemy dodatkowo spokojnie podpytać podopiecznego czy coś mu nie pasuje w tych zabiegach? Czy chciałby coś zmienić? Może chce sam spróbować zrobić pewne rzeczy?

Każdy przejaw agresji ma swoje uzasadnienie. Pamiętajmy, że wina nigdy nie leży po jednej stronie. Uzbrójmy się w cierpliwość i spokój. Miejmy odwagę do wywalczenia niezbędnych zmian. Agresja u podopiecznego przeważnie jest pewnego rodzaju kryzysem, a każdy kryzys da się wykorzystać do budowania czegoś nowego, pozytywnego. Potraktujmy problem agresją jako szansę do rozpoczęcia bardziej efektywnej opieki nad swoim podopiecznym.