Choroby wieku starczego

Demencja starcza nazywana również otępieniem starczym jest chorobą wynikającą z uszkodzenia mózgu, a tym samym powoduje obniżenie sprawności umysłowej. Choroba ta charakteryzuje się zaburzenie funkcji, takich jak: myślenie, pamięć, rozumienie, liczenie, orientacja, zapamiętywanie, a także zdolność do uczenia się. Zaburzeniom tym towarzyszą, a czasami nawet poprzedzają je, zaburzenia zachowania i motywacji oraz zaburzenia emocjonalne. Pierwszym objawem otępienia starczego jest osłabiona pamięć, będąca zwykłym symptomem starości, co sprawia, że otoczenie cierpiącego na demencję bagatelizuje jej pierwsze oznaki myśląc, że jest to efekt starości. Do kolejnych objawów należą: apatia, brak zapału do pracy, osłabienie organizmu, niechęć do wykonywania jakichkolwiek czynności jak i również złe samopoczucie. Problemy z zapamiętywaniem i pamięcią mogą mieć różny charakter i różne natężenie. Zdarza się, iż pacjent pamięta to, co zdarzyło się nawet kilkadziesiąt lat temu, a nie pamięta, tego co robił wczoraj.

 

Alzheimer jest chorobą ośrodkowego układu nerwowego, która prowadzi do stanów otępiennych, utraty pamięci oraz pogorszenia oceny sytuacji, co powoduje, że chory staje się niezdolny do samodzielnego funkcjonowania. Chorobie tej mogą towarzyszyć objawy neurologiczne. Najczęściej można napotkać tzw. zespół parkinsonowski powodujący spowolnienie psychoruchowe, sztywnienie mięśni oraz zaburzenia mimiki twarzy. Wyróżniamy siedem faz rozwoju choroby według B.Reisberg:

  • FAZA 1

Etap, w którym brak zaburzeń.

  • FAZA II

Pojawiają się bardzo łagodne zaburzenia funkcji poznawczych – niewielkie problemy z pamięcią, np. zapominanie nazw przedmiotów, imion.

  • FAZA III

W fazie tej pojawiają się łagodne, jednak już zauważalne zaburzenia zdolności poznawczych. Zaczynają się problemy z pamięcią oraz koncentracją dostrzegane przez otoczenie. Chory ma trudności z wykonywaniem codziennych czynności, z planowaniem, z odtwarzaniem przeczytanej lub usłyszanej treści, jak również zapamiętywaniem imion i nazw.

  • FAZA IV

Stadium te charakteryzuje się umiarkowanym zaburzeniem funkcji poznawczy i jest spostrzegane już jako wczesne stadium choroby Alzheimera. Główne symptomy        to: problemy z przywoływaniem niedawnych zdarzeń oraz mylenie wydarzeń ze swojego życia. Zdarza się również, że senior jest przygaszony, zamknięty w sobie oraz spada jego zainteresowanie otoczeniem.

  • FAZA V

Średniozaawansowane stadium choroby Alzheimera. Pojawiają się ewidentne problemy z pamięcią. Senior ma trudności z podaniem informacji takich jak: własny adres zamieszkania, numer telefonu, dzień tygodnia, data czy pora roku. Na tym etapie zaburzenia łaknienia prowadzą do utraty wagi. Występuje również niechęć do dbania o higienę, zmiany ubrania, pojawiają się częste zaburzenia nastroju i zachowania.

  • FAZA VI

W przedostatnim, zaawansowanym stadium choroby osoba starsza wymaga pomocy w wykonywaniu najprostszych, podstawowych codziennych czynności. Pojawia się znaczna zmiana w zachowaniu, zwiększa się podejrzliwość, występują złudzenia oraz omamy zarówno wzrokowe jak i słuchowe.

FAZA VII

W bardzo zaawansowanej fazie, jak i zarówno ostatniej fazie choroby Alzheimera, pacjent traci kontakt z otoczeniem, w związku z czym zdany jest całkowicie  na pomoc drugiej osoby. Utracona zostaje płynnośś mowy. Pacjent nie jest zdolny do samodzielnego jedzenia oraz korzystania z toalety. Zdarza się również przewlekłe nietrzymanie moczu i stolca. Do objawów należą również: problemy z siedzeniem, chodzeniem, uśmiechaniem się oraz utrzymaniem głowy w pozycji pionowej.

 

Parkinson jest powoli postępującą chorobą ośrodkowego układu nerwowego. Spowolnieniu ulegają procesy psychiczne. Początkowo występuje spowolnienie ruchowe oraz niezgrabność w ruchach. Czasami wiązane są te symptomy ze zmianami reumatycznymi lub po prostu z  wiekiem. Z czasem zauważalne są jednak zaburzenia równowagi lub trudności w wykonywaniu prostych czynności takich jak np. wstawanie z łóżka. Głównymi objawami choroby są: sztywność mięśniowa, drżenie spoczynkowe, spowolnienie ruchowe, niestabilność postawy (tułów pochylony do przodu), zaburzenie chodu, tj. małe, szorujące kroki, niewyraźna i ciacha mowa, brak mimiki twarzy oraz rzadkie mruganie.

 

Inkontynencja to choroba polegająca na niezdolności trzymania moczu, a także kału. Nie jest ona chorobą samą w sobie, lecz skutkiem innych chorób takich jak: przerost gruczołu prostaty, kamica nerkowa, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, uraz rdzenia kręgowego, stwardnienia rozsianego lub udar mózgu. Inkontynencja może pojawić się w wyniku zaburzenia pracy zwieraczy, np. po dłuższym okresie cewnikowania.

 

Stwardnienie rozsiane (SM) to przewlekła, zapalna choroba ośrodkowego układu nerwowego, w której dochodzi do uszkodzenia tkanki nerwowej. Choroba ta przebiega wielofazowo z okresami zaostrzeń i poprawy. Formy przebiegu choroby:

  1. Nawracająco – remitująca: charakterystyczne jest pojawienie się nagłych objawów uszkodzenia układu nerwowego tak zwanych rzutów (występowanie nowego lub nasilenie już istniejącego symptomu, który powoduje ogólne pogorszenie stanu chorego). Mogą trwać od kilku miesięcy do kilku lat.
  2. Wtórnie – postępująca: dochodzi do stopniowo postępującej niepełnosprawności.
  3. Pierwotnie – postępująca: pogorszenie następuje stopniowo bez widocznych zaostrzeń.
  4. Postępująco – nawrotowa: najrzadziej występująca forma SM charakteryzująca się stałym, postępującym od samego początku pogorszeniem.

Do najczęstszych objawów stwardnienia rozsianego należą: zaburzenia ruchu i czucia, zaburzenia równowagi, problemy z mową, zespoły bólowe, nasilone poczucie zmęczenia oraz szybkie zmęczenie się, trudności w poruszaniu się oraz stany depresyjne. Początkowe objawy są przeważnie przemijające oraz łagodne.

Choroba ta to wielka zagadka, gdyż nie poznano jeszcze sposobów, które mogłyby uchronić przed jej wystąpieniem. Istotna jest rehabilitacja ruchowa, której celem jest utrzymanie sprawności ruchowej. Oprócz tego chory poddawany jest leczeniu farmakologicznemu oraz inwazyjnemu.

 

Cukrzyca należy do chorób metabolicznych charakteryzująca się podwyższonym poziomem cukru we krwi. Ze względu na przebieg można wyróżnić następujące typy cukrzyce:

  • cukrzyca typu 1 nazywana również insulinozależną, która prowadzi do utraty zdolności wydzielania insuliny przez trzustkę. Główne objawy to: glukoza w moczu, częste oddawanie moczu, senność, zmęczenie, nudności, utrata wagi oraz silne pragnienie.
  • cukrzyca typu 2 nazywana również insulinoniezależną jest często wynikiem otyłości oraz niektórych chorób metabolicznych. Leczenie polega przede wszystkim na: stosowaniu diety, zmianie stylu życia, stosowaniu leków doustnych oraz insuliny przy nieskuteczności leków.
  • cukrzyca ciężarnych pojawia się u kobiet w ciąży i może być zagrożeniem dla płodu. U potomstwa mogą występować liczne wady rozwojowe, np. wady serca, choroba nerek, wady układu nerwowego oraz pokarmowego.

Bardzo często pierwsze objawy cukrzycy są niezauważalne bądź bagatelizowane. Nieleczona cukrzyca może doprowadzić do uszkodzenia naczyń krwionośnych, a w związku z tym do rozwoju miażdżycy, zawału serca a nawet śmierci. Nieleczona może też doprowadzić do częściowego paraliżu kończyn.

 

Artretyzm, czyli dna moczanowa bądź skaza moczanowa jest przewlekłą chorobą, która powoduje zaburzenia związane z metabolizmem kwasu moczowego. Schorzenie te zaczyna się zwykle nagłym bólem, które jest połączone z zaczerwienieniem oraz obrzękiem jednego lub dwóch stawów. W przebiegu choroby można wyróżnić następujące etapy:

  • etap bezobjawowy – wzrasta stężenie kwasu moczowego we krwi
  • etap napadów zapalenia stawów
  • etap dny przewlekłej

W ostatnim etapie pojawiają się tzw. guzki dnawe, ubytki kostne oraz objawy ze strony układu moczowego, tj. kamica moczowa.

 

Udar mózgu nazywany potocznie wylewem może być krwotoczny (wylew krwi do mózgu) lub niedokrwienny (zatrzymanie dopływu krwi do mózgu).

Udar krwotoczny to nagły wylew krwi z pękniętego naczynia, który powoduje zniszczenie tkanki mózgowej. Najczęstszą przyczyną tego udaru jest nadciśnienie tętnicze oraz miażdżyca. Do głównych objawów należą: silny ból głowy, pogorszenie stanu ogólnego, wymioty, wykrzywienie kącika ust, nudności wymioty, utrata przytomności, zaburzenia świadomości oraz zaburzenie widzenia jedno- lub dwuboczne.

Udar niedokrwienny spowodowany jest zwężeniem lub całkowitym zamknięciem światła naczyń tętniczych, co prowadzi do niedotlenia mózgu i tym samym obumarcia komórek nerowych. Do głównych symptomów zaliczają się: zaburzenia mowy, zdolności zapamiętywania, osłabienie, niedowład lub paraliż oraz zaburzenia świadomości.

W przypadku podejrzenia udaru mózgu należy niezwłocznie wezwać lekarza. Oprócz tego ułoży chorego w pozycji bocznej. W przypadku utraty przytomności lub bezdechu należy podjąć czynności reanimacyjne.

 

Nadpobudliwość nerwowa – agresja bądź nerwowość u osób starszych nie są wynikiem charakteru, ale najczęściej objawem choroby – demencji. Przyczyną nadpobudliwość nerwowej jest uszkodzenie mózgu. Poprzez takie zachowania podopieczny próbuje zakomunikować swoje potrzeby, dlatego istotne jest poznanie swojego seniora. Przyczyną wzmożonej nerwowości u osoby w wieku podeszłym może być także poczucie niezrozumienia ze strony otoczenia, chęci zmiany funkcjonowania osoby starszej przez rodzinę / opiekunkę, a także brak świadomości choroby.

 

Osteoporoza powoduje zmiany w strukturze fizycznej kości oraz zmniejszenie ich masy, w związku z czym kości stają się bardziej podatne na urazy mechaniczne. Choroba ta rozwija się latami bezobjawowo. Do głównych symptomów zaliczają się: bóle kość długich, bóle kręgosłupa oraz powstawanie kifozy piersiowej, obniżenie wzrosu oraz złamania kości nawet przy niewielkich urazach. Przyczyny powstania tej choroby są różne, np. Przekwitanie (menopauza, andropauza), długotrwałe unieruchomienie kości, nieprawidłowe odżywianie się, podłoże genetyczne, ale również palenie tytoniu, czy też spożywanie alkoholu.

 

Nadciśnienie tętnicze jest przewlekłą chorobą układu krążenia charakteryzująca się ciągłym lub okresowym podwyższeniem ciśnienia tetniczego krwi. Podatnośś na zachorowanie rośnie wraz z wiekiem. Nadciśnienie może rozwijać się nawet przez kilka lat nie powodując ewidentnych dolegliwości bądź wywołując dolegliwości niespecyficzne, takie jak  nadmierna pobudliwość, bóle głowy oraz kołatanie serca.