Niemiecki – lekcja 54. Telewizja i radio

die Information – informacja
der Journalist – dziennikarz
die Journalistin – dziennikarka
die Reportage – reportaż
die Reporter – reporter

die Boulevardpresse – prasa brukowa
die Frauenzeitschrift – czasopismo dla kobiet
das Interview – wywiad
der Leser – czytelnik
die Leserin – czytelniczka

die Morgenzeitung – gazeta poranna
die Regionalpresse – prasa regionalna
die Tagespresse – prasa codzienna
die Titelseite – strona tytułowa
die Wochenzeitschrift – tygodnik

die Zeitschrift – czasopismo
die Zeitung – gazeta; dziennik
eine neue Nummer einer Zeitung – nowy nummer gazety
die Antenne – antena
das Fernsehen – 1. telewizja 2. telewizor

fernsehen – oglądać telewizję
der Fernsehkanal – kanał telewizyjny
die Fernsehnachrichten – wiadomości telewizyjne
die Folge – odcinek

das Frühstücksfernsehen – telewizja śniadaniowa
das Kabel-TV – telewizja kablowa
das Kabelfernsehen – telewizja kablowa
der Moderator – prezenter
die Nachrichten – wiadomości

der Nachrichtensprecher – prezenter wiadomości
die Satellitenanlage – antena satelitarna
die Serie – serial
die Spielshow – teleturniej
der Ansager – spiker
das Funksprechgerät – nadajnik radiowy
die Funkwellen – fale radiowe
das Radio – radio

im Radio – w radiu
die Radiosendung – audycja radiowa
die Radiowellen – fale radiowe
der Rundfunk – stacja radiowa
der Rundfunkempfänger – odbiornik radiowy
die Rundfunkhörer – słuchacze radia
der Sprecher – spiker

Kolejna lekcja już w najbliższy piątek : )

Niemiecki – lekcja 53. Najpopularniejsze słówka

der – rodzajnik określony dla rzeczowników rodzaju męskiego w mianowniku l. poj.; zaimek który
die – rodzajnik określony dla rzeczowników rodzaju żeńskiego w mianowniku lub bierniku l. poj.; rodzajnik określony w mianowniku lub bierniku l. mn.; zaimek która
das – rodzajnik określony dla rzeczowników rodzaju nijakiego w mianowniku lub bierniku l. poj.; zaimek które

und – i, a
in – w
zu (zum, zur) – do
sich – sobie, się
für – dla
ist – jest
nicht – nie
ein – rodzajnik niekreślony
als – jako, niż
auch – także, też, również
es – to

an (am/ans) – przy, obok
werden – stawać się, zostawać
aus – z
er – on
hat – ma
dass / daß – że
sie – ona
nach – po (w połączeniu z określeniem czasu lub zdarzenia)
noch – jeszcze
durch – poprzez

wie – jak, w jaki sposób
über – ponad
so – więc
Sie – pan; pani; panie; panowie; państwo (grzecznościowa forma zwracania się do kogoś)
nur – tylko
oder – lub, albo, czy
aber – ale, lecz
bis – do, do czasu gdy
mehr – więcej

man – oni
kann – być w stanie, móc
gegen – (+Akk.) przeciw, przeciwko
schon – już
wenn – jeśli
sein – jego
ihre/ihr – jej/ich
dann – potem, później
wir – my
soll – powinien
ich – ja
zwei – dwa
diese – ta
will – chce
immer – zawsze
was – co
sagte – powiedział
gibt – daje

alle – wszyscy, wszystkie
seit – odkąd, od czasu gdy
muss – musi
doch – ale, ależ tak, owszem
jetzt – teraz
drei – trzy
neue – nowy
damit – aby
bereits – już
da – tam, ponieważ
sondern – lecz, ale
selbst – nawet; sam, osobiście
ersten – pierwszy
nun – teraz

heute – dzisiaj; dziś
weil – ponieważ
ihm – jemu, mu, niemu
anderen – innego
rund – około, mniej więcej
ihn – jego
jedoch – jednak, ale
uns – nam, nas
geht – idzie
sehr – bardzo
hier – tutaj, tu
ganz – całkiem, cały
etwa – około, koło, mniej więcej

Kolejna lekacja już w najbliższ pieatek

Niemiecki – lekcja 52. Ciasta i wypieki

  • der Napfkuchen – babka
  • das Baiser – beza
  • das  Plätzchen – ciastko
  • der Kuchen – ciastko
  • das Stückchen – ciastko
  • das Stückchen – ciastko
  • das  Gebäck – ciastko
  • der Kuchen – ciasto
  • das  Biskuitkuchen – ciasto biszkoptowe
  • der  Zitronenkuchen – ciasto cytrynowe
  • der Schokoladenkuchen – ciasto czekoladowe
  • die Buttercreme – krem maślany
  • der Mürbekuchen – kruchy placek
  • der Mohnkuchen – makowiec
  • der Honigkuchen – miodownik
  • der Hefekuchen – ciasto drożdżowe
  • der Blätterteig – ciasto francuskie
  • der Mürbeteig – ciasto kruche
  • der Marzipankuchen – ciasto marcepanowe
  • der Nusskuchen – ciasto orzechowe
  • der Zwetschgenkuchen – ciasto śliwkowe
  • der Pflaumenkuchen – ciasto śliwkowe
  • der Rührteig – ciasto ucierane
  • der Streuselkuchen -ciasto z kruszonką
  • der Bienenstich – ciasto z migdałami i miodem
  • der Obstkuchen – ciasto z owocami
  • das Eclair – ekler
  • die Waffel – gofr
  • der/das [Butter]Keks – herbatnik
  • die Kokosmakronen – kokosanki
  • die Tortencreme – krem do tortu
  • der Pfannkuchen – pączek
  • der Krapfen – pączek
  • der Berliner – pączek
  • der Lebkuchen – piernik
  • der Pfefferkuchen – piernik
  • der Hefekuchen – placek drożdżowy
  • der Windbeutel – ptyś
  • die Kuchenrolle – rolada
  • die Biskuitrolle – rolada biszkoptowa
  • der Käsekuchen – sernik
  • der Quarkkuchen – sernik
  • das Milchbrötchen / das Kuchenbrötchen – słodka bułeczka
  • der Apfelkuchen – szarlotka
  • die Torte – tort
  • die Schwarzwaldtorte – tort szwarcwaldzki
  • die Apfeltarte – tarta jabłeczna
  • die Sachertorte – tort Sachera

Kolejna lekcja już w następny piątek

Niemiecki – lekcja 51. Wohin fährst du in Urlaub? – Dokąd jedziesz na urlop?

die Sommerferien – wakacje
die Sommerpause – przerwa wakacyjna

der See – jezioro
die See/das Meer – morze
der Fluss – rzeka
das Gebirge – góry
der Strand – plaża
die Insel – wyspa
das Hotel – hotel
das Land – wieś
die Stadt – miasto
der Staat – państwo

Do określenia miejsca służą następujące przyimki:
an – nad
in – w, do
zu – do
nach – do
auf – na, do

Przyimek + rodzajnik w celowniku (Dativ) albo w bierniku (Akkusativ) = krótka forma (ściągnięcie)

an dem = am
an das = ans
in dem = im
in das = ins
zu der = zur
zu dem = zum
auf das = aufs

Dativ
wo? – gdzie?

am See – nad jeziorem
an der See/am Meer – nad morzem
am Fluss – nad rzeką
im Gebirge – w górach
auf dem Land – na wsi

Akkusativ
wohin? – dokąd

an den See – nad jezioro
an die See – nad morze
an den Fluss – nad rzekę
ins Gebirge – w góry
in die Berge – w góry
an die Ostsee – nad Bałtyk
in die Tatra – w Tatry
an die Nordsee – na morze Północne
an das Bodensee – na Jezioro Bodeńskie
nach Norddeutschland – na północe Niemiec
aufs Land – na wieś

Wohin fährst Du in den Ferien? – Dokąd jedziesz na wakacje?
Wohin fährst Du im Urlaub? – Gdzie jedziesz na wakacje?
Wo verbringst du deinen Urlaub? – Gdzie spędzasz urlop?
Ich fahre ans Meer. – Jadę nad morze.

Was sind deine Pläne für den Sommer? – Jakie masz plany na lato?
Wo verbringst Du am liebsten Deine Ferien? – Gdzie wolisz spędzić wakacje?
Ich verbringe meine Ferien am liebsten am Meer. – Większość wakacji spędzam nad morzem.

Wo warst Du in den Ferien? – Gdzie byłeś podczas wakacji?
Wo warst Du im Urlaub? – Gdzie byłeś na urlopie?
Ich war in Sopot. – Byłem w Sopocie.

Was machst Du gern im Sommer? – Co lubisz robić latem?
Im Sommer mag ich in die Berge fahren und wandern. – Latem lubię chodzić w góry i wędrować.

Następna lekcja niemieckiego już w kolejny piątek!

Niemiecki – lekcja 50. w sklepie

der Supermarkt – Supermarket
das Kaufhaus – dom handlowy
die Bäckerei – piekarnia
die Metzgerei – sklep mięsny
der Selbstbedienungsgeschäft – sklep samoobsługowy
die Konditorei – cukiernia
die Drogerie – drogeria

der Verkäufer – sprzedawca
die Kassiererin – kasjerka
der Kassenzettel – paragon
der Eingang – wejście
der Ausgang – wyjście
die Abteilung – dział
der Stand – stoisko

der Einkaufswagen – wózek sklepowy
der Einkaufskorb – koszyk na zakupy
das Lebensmittel – artykuły spożywcze
die Haushaltswaren – artykuły gospodarstwa domowego
Fleisch-und Wurst-Waren – artykuły mięsno-wędliniarskie
die Scheibe – plaster
geschnitten – pokrojony

Haben Sie Leergutzettel dabei? – Czy ma Pani paragon za zwrot kaucji?
Zahlen Sie bar oder mit der Kreditkarte? – Płaci Pani gotówką czy kartą?
Bitte PIN eingeben und mit der grünen Taste bestätigen.– Proszę wprowadzić pin i potwierdzić zielonym guzikiem.
Was/wie viel kostet das? – Ile to kosztuje?
Das ist ein günstiges Angebot. – To jest korzystna oferta.
Ich hätte gerne 3 Brötchen und Brot. – Poproszę 3 bułki i chleb.
Ich nehme noch ein bisschen? – Wezmę jeszcze trochę?
an der Kasse bezahlen – płacić przy kasie.
in der Schlange stehen – stać w kolejce.

das Geflügel – drób
die Milchprodukte – nabiał
Gemüse /Obst – Warzywa/owoce
die Backwaren – pieczywo
die Getränke – napoje
die Süßwaren – słodycze
die Tiefkühlkost – mrożonki
die Kosmetikwaren – kosmetyki

billig – tani
günstig – korzystny
teuern – drogi
bestellen – zamawiać
bezahlen – zapłacić
Einkäufe machen – robić zakupy
der Ausverkauf – wyprzedaż
das Wechselgeld – reszta

Niemiecki – lekcja 49. kosmetyczka

die Kosmetiktasche – kosmetyczka (torebka)

  • die Creme – krem
  • die Rasiercreme – krem do golenia
  • die Handcreme – krem do rąk
  • die Fußcreme – krem do stóp
  • die Gesichtscreme – krem do twarzy
  • die Tagescreme – krem na dzień
  • die Nachtcreme – krem na noc
  • die Feuchtigkeitscreme – krem nawilżający
  • die Augencreme – krem pod oczy
  • die Antifaltencreme – krem przeciwzmarszczkowy
  • mit UV-Schutz – z filtrem UV
  • der Balsam – balsam
  • die Bodylotion – balsam do ciała
  • die Körperlotion – balsam do ciała
  • der Lippenbalsam – balsam do ust
  • die – Haarspülung – balsam do włosów
  • die Gesichtsmilch – mleczko do twarzy
  • die Gesichtsmilch – mleczko kosmetyczne
  • die Reinigungsmilch – mleczko oczyszczające
  • die Gesichtsmilch – mleczko do twarzy
  • die Gesichtsmilch – mleczko kosmetyczne
  • die Reinigungsmilch – mleczko oczyszczające
  • die Gesichtsmaske – maseczka do twarzy
  • das Shampoo – szampon
  • für normales Haar – do włosów normalnych
  • für fettiges Haar – do włosów przetłuszczających się
  • für trockenes Haar – do włosów suchych
  • für strapaziertes Haar – do włosów zniszczonych
  • die Haarfarbe – farba do włosów
  • die Spülung – odżywka (do włosów)
  • die Pflegespülung – odżywka do włosów
  • der Kamm – grzebień
  • der Haartrockner – suszarka
  • der Haarlack – lakier do włosów
  • der Schaumfestiger – pianka do włosów
  • die Seife – mydło
  • flüssige Seife – mydło w płynie
  • das Schaumbad – płyn do kąpieli
  • das Mundwasser – płyn do płukania jamy ustnej
  • das Rasierwasser – płyn po goleniu
  • das Gel – żel
  • das Duschgel – żel pod prysznic
  • der Schwamm – gąbka
  • das Körperpeeling – peeling ciała
  • das Gesichtspeeling – peeling twarzy
  • das Parfüm – perfumy
  • kölnisch Wasser – woda kolońska
  • die Zahnpaste – pasta do zębów
  • die Zahnbürste – szczoteczka do zębów
  • der Nagellack – lakier do paznokci
  • die Sonnenöl – olejek do opalania
  • die Duschöl – olejek pod prysznic
  • der Rasierschaum – pianka do golenia
  • das Badesalz – sól do kąpieli
  • das Gesichtswasser – tonik do twarzy
  • der Nagellackentferner – zmywacz do paznokci
  • das Deodorant – dezodorant
  • die Puderdose – puderniczka
  • der Lidschatten – cień do powiek
  • der Kajalstift – konturówka do oczu
  • der Augenbrauenstift – kredka do brwi
  • der Lippenstift – kredka do ust
  • der Lippenstift – szminka
  • das Lipgloss – błyszczyk do ust
  • die Mascara – tusz do rzęs
  • die Grundlage – podkład (pod makijaż)
  • der Lippenstift – pomadka
  • der Puder – puder
  • das Rouge – róż
  • die Schminke – szminka
  • Ich helfe Ihnen die Haare föhnen und kämmen. – Pomogę Pani wysuszyć włosy i uczeszę.
  • Bitte, setzen Sie sich, ich kreme Ihnen die Füsse ein. – Proszę usiąść, nakremuję Panu stopy.

Jak opiekować się osobą chorą na cukrzycę?

Cukrzyca to choroba cywilizacyjna, choruje na nią coraz więcej osób. Jest jedna z najczęstszych chorób wieku starczego. Na cukrzycę w Polsce choruje kilka milionów osób. Cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią wynikającą z defektu wydzielania lub działania insuliny. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Niedobór powoduje podwyższone stężenie glukozy we krwi.

Objawy hipoglikemii:

  • zawroty głowy
  • głód
  • osłabienie
  • drgawki
  • zataczanie się
  • bladość
  • trudności w komunikowaniu się
  • drażliwość
  • nerwowość
  • niepokój

Rodzaje cukrzycy

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) cukrzycę dzieli się na cztery typy:

  • cukrzycę typu 1, w której organizm nie wytwarza insuliny.
  • cukrzycę typu 2, w której organizm nie wytwarza i nie wykorzystuje dobrze insuliny. Sprzyja temu nadwaga, brak aktywności fizycznej i uwarunkowania genetyczne.
  • cukrzycę ciążową.
  • inne specyficzne typy cukrzycy.

Cukrzyca większości z nas kojarzy się z dwoma chorobami – cukrzycą typu 1 oraz cukrzycą typu 2.

Typ 1 jest przypadłością głównie dotykającą młodych ludzi, natomiast u ludzi starszych najczęściej jest występuje choroba typu 2. W tym przypadku ryzyko zachorowania zwiększa się wraz z wiekiem, dlatego osoby, które ukończyły 45 rok życia powinny raz w roku badać poziom cukru we krwi. 

Jak rozpoznać objawy cukrzycy u osób starszych

Opiekun osoby starszej przebywając z podopiecznym powinien zwracać uwagę na wszystkie symptomy, które mogą sugerować o rozwijającej się cukrzycy. Należy zwrócić uwagę na następujące objawy:

  • duże pragnienie i uczucie suchości w ustach 
  • utrata wagi, pomimo dobrego apetytu
  • drażliwość, apatia, obniżenie nastroju
  • nieostre widzenie
  • infekcje układu moczowo-płciowego
  • senność i ogólne zmęczenie, zwłaszcza po posiłkach obfitujących w węglowodany
  • trudności w gojeniu się ran, łatwość i szybkość w powstawaniu siniaków
  • problemy z pamięcią i koncentracją
  • drętwienie i mrowienie kończyn
  • nawracające stany zapalne skóry, dziąseł
  • sucha i swędząca skóra

Jeżeli zaobserwujesz u podopiecznego, więcej niż jeden objaw. Niezwłocznie poinformuj rodzinę seniora.

Jak opiekować się chorym z cukrzycą

  • Podstawą opieki nad osobą starszą chorą na cukrzycę jest bezwzględne stosowanie się do zaleceń lekarza. Znajomość schematu leczenia: godzin przyjmowania dawek leku, podawania insuliny oraz jej ilości. Należy także kontrolować, kiedy kończą się leki, tak aby chory w odpowiednim terminie mógł zostać zapisany na wizytę u lekarza i nie pozostał na kilka dni bez leków.
  • Kontrolowanie poziomu glukozy. Zbyt wysoki poziom cukru, lub zbyt niski może stanowić zagrożenie dla życia.
  • Dieta dla diabetyków powinna być dietą pełnowartościową. Zawsze należy określać zapotrzebowanie energetyczne. Istotne jest aby, dążyć do redukcji wagi w celu obniżenia lub osiągnięcia właściwego współczynnika BMI. Powinna obfitować w warzywa, błonnik, razowe pieczywo, chude mięso i nietłusty nabiał. Należy ograniczać spożycie potraw słodkich, słodzonych napojów, owoców oraz alkoholu.
  • Biały cukier jest dozwolony w małych ilościach. Warto zadbać, aby w domu były specjalne słodycze przeznaczone dla chorych na cukrzycę.
  • Należy zadbać także o odpowiednią aktywność fizyczną. Jej forma powinna być dostosowana do indywidualnych predyspozycji podopiecznego.
  • Należy szczególnie zadbać o jego higienę i zwracać uwagę na rany, gdyż mogą prowadzić do poważnych powikłań.

Opiekując się osoba starszą chorą na cukrzycę najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa oraz dostosowanie się do pewnych zaleceń, które mają na celu lepsze samopoczucie i zdrowie seniora.

Niemiecki – lekcja 48. kolory

die Farbe – kolor; barwa

  • azurblau – błękitny; lazurowy
  • azurn – błękitny; lazurowy
  • beige – beżowy
  • blau – niebieski
  • bläulich – niebieskawy
  • bleich – blady
  • braun – brązowy
  • bräunlich – brązowawy
  • dunkelrot – ciemnoczerwony
  • cremig – kremowy
  • dunkelgrün – ciemnozielony
  • dunklich – ciemny
  • farbenreich – wielobarwny
  • farblos – bezbarwny
  • gelb – żółty
  • gelblich – żółtawy
  • golden – złoty
  • grau – szary
  • grun – zielony
  • grünlich – zielonawy
  • hell – jasny
  • himmelblau – błękitny
  • indigo – indygo
  • karmesinrot – karmazynowy
  • kastanienbraun – kasztanowy
  • koralfarben – koralowy
  • honigfarben – miodowy
  • lachsfarben – łososiowy
  • marineblau – granatowy, morski
  • olivgrün – oliwkowy
  • orange – pomarańczowy
  • pfirsichfarben – brzoskwiniowy
  • purpurrot – purpurowy
  • rosa – różowy
  • rosig – różowy
  • rot – czerwony
  • rötlich – czerwonawy
  • scharlachrot – szkarłatny
  • seladon – seledynowy
  • schneeweiß – śnieżnobiały
  • schwarz – czarny
  • schwärzlich – czarniawy
  • schwarzweiß – czarno-biały
  • silber – srebrny
  • türkis – turkusowy
  • violet – fioletowy
  • weiß – biały
  • weinrot – bordowy
  • zitronenfarben – cytrynowy

Następna lekcja już w kolejny piątek 🙂

Niemiecki – lekcja 47. wiosenny warzywniak

  • der Spargel – szparag
  • die Artischocke – karczoch
  • der Kopfsalat – sałata głowiasta
  • die Brokkoli – brokuły 
  • die Saubohnen – Bób
  • der Stangensellerie – seler naciowy 
  • der Blumenkohl – kalafior
  • der Kohlrabi – kalarepa
  • der Schnittlauch – szczypiorek
  • der Porree – Por
  • der Spinat – Szpinak
  • der Rhabarber – rabarbar
  • der Ampfer, der Sauerampfer – szczaw
  • die Kohlrübe – brukiew
  • die Steckzwiebel – dymka
  • eine Steckzwiebel pflanzen sadzić dymkę
  • der Rosenkohl – brukselka
  • die Speiserube – rzepa
  • der Mangold – botwina boćwina
  • der Rucola – rukola
  • das Radieschen – rzodkiewka
  • die Sellerie – seler
  • der Schnittlauch – szczypior
  • die Erdbeere – truskawka
  • das Radieschen – rzodkiewka
  • junge Karotten – młoda marchewka
  • junge Kartoffeln – młode ziemniaki
  • junger Kohl – młoda kapusta

Niemiecki – lekcja 46. wiosenna pogoda

  • der Frühlingsanfang – początek wiosny/ pierwszy dzień wiosny
  • der Frühlingsbote – zwiastun wiosny
  • der Frühlingswind – wiosenny wiatr
  • der Frühlingsregen – wiosenny deszcz
  • die Frühlingsgefühle – uczucie radości z powodu nadchodzącej wiosny
  • die Frühlingszeit – okres wiosenny
  • die Frühlingssonne – wiosenne słońce
  • die Frühlingsluft – podmuchy wiosny
  • das Frühlingswetter – wiosenna pogoda
  • kühl – chłodno
  • die Wärme – ciepło
  • der Schatten – cień
  • es friert – jest mroźnie
  • der Fluss taut – lód na rzece topnieje
  • tropfen – kropić
  • feucht – mokro, wilgotno
  • es nieselt – mży
  • es regnet – pada deszcz
  • es hagelt – pada grad
  • das Wetter ist wechselhaft – pogoda jest zmienna
  • die Luft – powietrze
  • die Luft ist lau – powietrze jest rześkie
  • die Sonnenstrahlen – promienie słońca
  • der Schauer – przelotny deszcz
  • der Tau – rosa
  • der Schnee schmilzt – śnieg topi się
  • der Schnee taut – śnieg topnieje

Następna lekcja już w kolejny piątek 🙂