Niemiecki – lekcja 39. Obiad – zwroty i słownictwo

das Mittagessen – obiad
zu Mittag essen – jeść obiad
zum Mittagessen/ zu Mittag – na obiad
biem Mittagessen sitzen – siedzieć przy obiedzie

  • der Kuchen – ciasto
  • das Dessert – deser
  • das Eis – lody
  • der Pfannkuchen – naleśnik
  • die Piroggen – pierogi
  • die Pizza – pizza
  • die Salzkartoffeln – gotowane ziemniaki
  • die Pellkartoffeln – ziemniaki w mundurkach
  • der Gurkensalat – mizeria
  • die Nudel – makaron
  • der Kartoffelgratin – zapiekanka ziemniaczana
  • die Hühnersuppe – rosół z kury
  • die Gemüsesuppe – zupa warzywna
  • die Kartoffelsuppe – zupa ziemniaczana
  • das Hähnchen – kurczak
  • die Hähnchenbrust – pierś z kurczaka


  • die Speise – potrwawa
  • der Salat – sałata
  • der Käsekuchen – sernik
  • der Apfelkuchen – szarlotka
  • die Suppe – zupa
  • die Gurkensuppe – zupa ogórkowa
  • die Tomatensuppe – zupa pomidorowa
  • das Schweinekotlett – kotlet schabowy
  • die Frikadelle – zraz mielony kotlet mielony
  • der Eierstich – lane kluski
  • die Kohlroulade – gołąbki
  • die Hühnerkeule – udko z kurczaka
  • die Frikadelle – kotlet mielony
  • die Leber – wątróbka
  • das Hackfleisch – mięso mielone
  • die Pommes frites – frytki

  • Um wie viel Uhr essen Sie Mittag? – O której godzinie je Pani obiad?
  • Heute werden wir Kartoffel und gerösteten Schinken essen. – Dziś będą ziemniaczki i szynka pieczona z sosem.
  • Wir essen Mittag ca. um 14 Uhr. – Jemy obiad około 14:00.
  • Bitte bleiben Sie zum Mittag. – Proszę zostać na obiedzie.
  • Zum Mittag essen wir heute ein Wiener schnitzel mit Kartoffelsalat – Na obiad zjemy tradycyjny sznycel po wiedeńsku z sałatka ziemniaczana.
  • Was essen wir heute zu Mittag? – Co jest dzisiaj na obiad?
  • Möchten Sie eine Kürbissuppe essen? – Czy ma Pani ochotę na zupę dyniową?
  • Ich mag keine Tomatensuppe und Gurkensuppe. – Nie lubię zupy pomidorowej i ogórkowej.
  • Haben wir Dill zu den Kartoffeln? – Mamy koperek do ziemniaków?
  • Mögen Sie Nudeln? – Czy lubisz makaron?
  • Ich mag keine Nudeln. – Nie lubię makaronu.
  • Können wir zum Fleisch Grütze essen? – Czy do mięsa może być kasza?
  • Beata würde gerne Zwiebelsuppe essen, kanns du so eine zubereiten? – Beata mam ochotę na zupę cebulową, czy potrafisz taką ugotować?
  • Schmeckt Ihnen das Mittagessen? – Czy smakuje Pani obiad?
  • Ja, das essen ist sehr lecker/gut. – Tak jedzenie jest bardzo dobre. 
  • Ich werde Ihnen beim essen helfen. – Pomogę Pani w jedzeniu.
  • Bitte machen Sie den Mund auf. – Proszę otworzyć buzię.
  • Ich glaube, Sie sollten ein wenig mehr essen. – Myślę, że powinien Pan jeść trochę więcej.
  • Bitte stehen Sie nicht auf, ich werde Ihnen das Essen zu Bett bringen. – Proszę nie wstawać, przyniosę obiad do łóżka.
  • Wir müssen die Suppe abkühlen lassen, sie ist zu heiss. – Zupa musi ostygnąć, jest za ciepła
  • Können wir heute im Garten Mittagessen? – Czy zjemy dziś obiad w ogrodzie?
  • Ich brauche eine Serviette. – Potrzebuję serwetkę
  • Können Sie mir noch etwas Wasser bringen? – Czy mogę prosić o nieco wody?
  • Können Sie mir das Salz reichen? – Czy możesz podać mi sól?
  • Ich würde jetzt gerne etwas Süsses esse. – Chciałabym teraz zjeść coś słodkiego.
  • Zum Dessert essen wir Schokoladenpudding mit Schlagsahne. – Na deser zjemy deser czekoladowy z bitą śmietaną.
  • Können Sie mir Obst bringen? – Czy mogę prosić o owoce?

Następna lekcja już w najbliższy piątek.

Pierwszy dzień pracy – jak się przygotować

Praca jako opiekunka osoby starszej to szansa na legalne zatrudnienie i lepsze zarobki, wiąże się ona także z trudnościami i wieloma niewiadomymi. Nowe otoczenie, nowy kraj – inna kultura, obyczaje, język – nowi nieznani ludzie, odpowiedzialne obowiązki.

Pierwsze dni i godziny spędzone w nowym miejscu pracy, jako opiekun osoby starszej, mogą być stresujące. Dlatego decydując się na wyjazd z firmą możemy poczuć się pewniej , gdyż wszystkie formalności są po jej stronie. To firma szuka oferty pracy, ustala wynagrodzenie i warunki współpracy np. przysługującą każdej opiekunce przerwę, zakres obowiązków.

Po wybraniu satysfakcjonującej oferty, kolejnym ważnym krokiem będzie organizacja dojazdu. W tej kwestii również możemy liczyć na pomoc firmy, która korzysta z oferty sprawdzonych przewoźników, którzy zawożą opiekunkę bezpośrednio pod dom podopiecznego.

Gdy już wszystko gotowe, dokumenty przygotowane, data wyjazdu już znana. Nadszedł czas, by skompletować zawartość swojej walizki. (Zapraszamy na nasz krótki niezbędnik “Co do walizki”). Przed samym wyjazdem warto przypomnieć sobie podstawowe słownictwo i zwroty związane z odżywianiem, sprzątaniem oraz opieką i higieną osoby starszej. Jeżeli jesteś na początku nauki języka niemieckiego (skorzystaj z naszych lekcji) warto przygotować zeszyt ze słownictwem i prostymi zwrotami.

Równie ważne jest przygotowanie na spotkanie z nowym podopiecznym i jego rodziną. Zmiana miejsca zamieszkania zawsze jest stresująca i wiąże się z procesem adaptacyjnym, dlatego warto nastawić się pozytywnie do pracy, do tego, co nas czeka i od samego początku spróbować nawiązać dobre relacje.

Zazwyczaj opiekun może liczyć na dużą pomoc i wsparcie ze strony rodziny osoby starszej. Jednak musimy nastawić się również na to, że po przyjeździe zostanie przypisany do danych obowiązków. Podczas pierwszych chwil musimy być gotowi na natłok informacji, jaki będzie nam przekazany, poznamy rozkład pomieszczeń oraz najbliższą okolicę. Zaczerpniemy ważnych informacji, opowiadających o stanie zdrowia podopiecznego, jego zwyczajach, ulubionych potrawach. Jest to świetna okazja, aby skorzystać z możliwości zebrania jak największej ilości informacji o podopiecznym, jego stanie zdrowia i zwyczajach.


Bardzo często przyjazd Opiekunki z Polski wiąże się z wyjazdem obecnej Opiekunki. Firmy starają się rezerwować transporty tak, aby panie miały razem min. trzy godziny. Jest to świetna okazja, aby skorzystać z wiedzy i doświadczenia poprzedniczki.  Zebranie jak największej ilości informacji o podopiecznym, ułatwi pracę podczas pierwszych dni na zleceniu. Warto zapytać o stan zdrowia podopiecznego (choroby przewlekłe, częstotliwości wizyt lekarskich, przyjmowanych lekach) oraz o przyzwyczajenia podopiecznego (zainteresowania oraz typowy harmonogram dnia).

Pamiętaj, że Ty jak i podopieczny potrzebuje czasu, aby się lepiej poznać. W razie jakichkolwiek problemów podczas pierwszych dni w pracy możesz skontaktować się z koordynatorem SenioVita, który zawsze Cię wysłucha i pomoże.

Niemiecki – lekcja 38. Śniadanie – zwroty i słownictwo

Słownictwo

  • das Brötchen, die Brötchen – bułka, bułki
  • das Crossaint – rogalik francuski
  • der Toast – tost, grzanka
  • das Toasttbrot – chleb tostowy
  • die Butter – masło
  • die Marmelade – marmolada
  • der Quark – twaróg
  • der Honig – miód
  • der Schinken – szynka
  • das Frühstücksei – jajko
  • weichgekochtes Ei – jajko na miękko
  • hartgekochtes Ei – jajko na twardo

  • das Joghurt – jogurt
  • das Müsli – musli
  • die Cornflakes – płatki kukurydziane
  • die Hafenflocken – płatki owsiane

  • der Käse – ser żółty
  • der Frischkäse – ser biały
  • der Schmelzkäse – ser topiony
  • der Hüttenkäse – serek „wiejski”/serek grani
  • das Würstchen – parówka
  • das Weißbrot – chleb jasny
  • das Schwarzbrot – chleb ciemny
  • die Wurst – kiełbasa
  • der Saft – sok
  • der Grießbrei – kasza manna
  • der Milchbrei – kaszka na mleku
  • der Reisbrei – kleik ryżowy
  • der Milchreis – ryż na mleku
  • der Kakao – kakao
  • der Kaffee – kawa
  • der Tee – herbata
  • mit Mich – z mlekiem
  • mit Sahne – ze śmietanką
  • mit Zucker – z cukrem
  • zum Frühstück – na śniadanie
  • früh – wczesny, wcześnie
  • frühstücken – jeść śniadanie
  • das klessische deutsche Frühstück – klasyczne niemieckie śniadanie
  • Frühstück machen – zrobić śniadanie
  • Kaffee kochen/ oder Kaffee machen – zrobić/zaparzyć kawę.
  • Brot schneiden – pokroić chleb.
  • ein belegtes Brot – kanapka
  • Milch in den Kaffee gaben – dodać mleka do kawy
  • eine Tasse Kaffee trinken – wypić jedną filiżankę kawy
  • Butter auf das Brot straichen – posmarować chleb masłem.
  • Jetzt essen wir das Frühstück. – Zjemy teraz śniadanie.
  • Was möchten Sie heute zeum Frühstück essen? – Co chciałaby Pani zjeść dzisiaj na śniadanie.
  • Ich möchte lieber einen Tost mit Butter und Marmelade. – Wolę tosta z masłem i marmoladą.
  • Wollen Sie vielleicht ein Ei? – Czy chce Pan może jajko?
  • Meine Senior trunkt gerne eine Tasse Kaffee zum Frühstück. – Moja podopieczna pije chętnie na śniadanie filiżankę kawy.
  • Ich trinke Kaffee mit Milch und Zucker. – Piję kawę z mlekiem i cukrem.
  • Könnten Sie mir bitte ein wenig Zucker bringen? – Czy może mi Pani przynieść trochę cukru?
  • Normalerweise esse ich ein belegtes Brot mit Schinken, Käse und Tomaten zum Frühstück. Dazu trinke ich einen Becher Tee mit Honig und Zitrone. – Na śniadanie jem zazwyczaj kanapkę z szynkę, serem i pomidorem. Do tego piję kubek herbaty z miodem i cytryną.
  • Ich mache Ihnen gleich das Frühstuck. – To zaraz zrobię Pani (Panu) śniadanie.
  • Um acht Uhr essen wir das Frühstuck. – Śniadanie jemy o 8.00.
  • Ich bereite Ihnen gleich das Frühstuck. – Przygotuję Pani (Panu) zaraz śniadanie.
  • Ich koche Kaffee – Zaparzę kawę.

Następna lekcja już w najbliższy piątek.

Co statystyczny Niemiec kupuje w Walentynki

W niedzielę w Polsce, jak i Niemczech, obchodzić będziemy Walentynki (der Valentinstag). Nazwa pochodzi od św. Walentego, którego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest również tego dnia. 

Zwyczajem w tym dniu jest wysyłanie listów zawierających wyznania miłosne. Na Zachodzie, zwłaszcza w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych, obdarowuje się ukochanych drobnymi upominkami. Do Polski obchody walentynkowe trafiły wraz z kultem świętego Walentego z Bawarii i Tyrolu. Popularność uzyskały jednak dopiero w latach 90. XX wieku.

A jak Walentynki obchodzą nasi zachodni sąsiedzi?

Walentynkowym symbolem w Niemczech są czerwone róże oraz czekoladowe lub piernikowe słodycze w kształcie serca. Oczywiście nie może zabraknąć motywu świni. W kulturze Niemieckiej symbolizująca dobrobyt dlatego, pojawia się ona np. na kartkach walentynkowych. Do tradycji walentynkowych należy także uroczysta kolacja z ukochaną osobą w restauracji

Według statystyk najskąpsza w dzień świętego Walentego jest Saksonia-Anhalt, a najwięcej wydają mieszkańcy Hamburga, około 74 euro na głowę! W niemieckich sklepach tego dnia co 25 sekund sprzedawany jest flakon perfum, co 3 minuty pierścionek, co 5 minut wino musujące.

der Valentinstag – Walentynki
die Valentinskarte – walentynka
das Herz – serce
das Geschenk – prezent
die Rose – róża
der Blumenstrauß – bukiet kwiatów
das Parfüm – perfumy

die Liebe – miłość
der Liebste – ukochany
die Liebste – ukochana
das Liebespaar – para zakochanych
der Verliebte – zakochany
die Verliebte – zakochana
das Gefühl – uczucie

 der Valentinsspruch –powiedzonko walentynkowe

Die Liebe ist blind. – Miłość jest ślepa.
Alte Liebe rostet nicht. – Stara miłość nie rdzewieje.
Liebe und Verstand gehen selten Hand in Hand. – Miłość i rozum rzadko idą w parze.

Wer neckt sich, der liebt sich. – Kto się czubi, ten się lubi.
Die erste Liebe ist die beste. – Pierwsza miłość jest najlepsza.
Die Liebe geht durch den Magen. – Przez żołądek do serca.

Niemiecki – lekcja 37. Przydatne zwroty podczas higieny podopiecznego

der Katheter – cewnik
die Urinflasche – kaczka
die Bettpfanne – basen
der Toilettenstuhl – wózek toaletowy
das Toilettenpapier – papier toaletowy
die Gummiunterlage – podkład gumowy
die Papierunterlage – podkład papierowy
der Stuhlgang– wypróżnienie

Ich muss ihre Windel wechseln. – Muszę panu/pani zmienić pieluchę.
Können Sie mir die Bettpfanne geben? – Czy może mi pan/pani podać basen?
Soll ich Ihnen die Urinflasche geben? – Czy mam podać panu/pani kaczkę?
Im Badezimmer ist die Urinflasche und die Bettfanne.- W łazience jest kaczka i basen.
Ich wechsle Ihnen den Katheter. – Zmienię panu/pani cewnik.

Ich werde dich nach deinem Bad eincremen. – Nakremuję Panią/Pana po kąpieli.
Frau Teresa erzählte mir, dass das Bad dienstags und freitags stattfindet. – Pani Teresa przekazała mi, że kąpiel odbywa się we wtorki i piątki.
Jetzt muss ich Sie waschen und trocken wischen. – Muszę teraz pana/panią umyć i wysuszyć.
Möchten Sie sich waschen?– Czy chce się pan/pani umyć?

Möchten Sie sich auf den Toilettenstuhl setzen? – Czy chce pan/pani usiąść na wózku toaletowym.
Soll ich Sie zur Toilette begleiten? – Czy mam panu/pani towarzyszyć do toalety?
Haben Sie Durchfall/Verstopfung? – Ma pan/pani biegunkę/zatwardzenie?
Ich wischen Sie jetzt ab. – Teraz pana/panią podetrę.
Ich glaube, Sie brauchen ein Zäpfchen. – Myślę, że potrzebuje pan/pani czopka.

Ich mache das Bett. – Pościelę łóżko
Möchten Sie die Nase putzen? – Czy chce pan/pani oczyścić nos?
Ist Ihnen nicht zu warm/kalt? – Czy nie jest panu/pani za gorąco/zimno?
Ist Ihnen heiß? – Czy jest panu/pani duszno?
Möchten Sie sich ein bisschen bewegen?– Czy ma pan/pani ochotę się poruszać?

Następna lekcja już w najbliższy piątek.

Niemiecki – lekcja 36. Przydatne zwroty, podawanie leków i inne czynności medyczne

Es brent mich. To mnie piecze.
Es tut mich weh. Boli mnie.
Es juckt mich. Swedzi mnie.

Ich habe Schüttelfrost. Mam dreszcze.
Ich bin schwach. Jestem słaba.
Mir ist schlecht. Mdli mnie.

Mir ist schwindelig. Mam zawroty głowy.
Ich fühle ein Stich im Bauch. Czuje kłucie w brzuchu.

Ich gebe Ihnen ein Zäpfchen.
Dam pani/panu czopek.
Ich gebe Ihnen Nasentropfen.
Dam pani/panu krople do nosa.

Ich gebe Ihnen Ohrentropfen.
Dam pani/panu krople do uszu.
Ich gebe Ihnen Augentropfen.
Dam pani/panu krople do oczu.

In 20 Minuten kommt der Arzt.
Za 20 minut przyjdzie lekarz.
Sie müssen die Tabletten zweimal täglich einnehmen.
Musi pani/pan zażywać te tabletki dwa razy dziennie.

Ich gebe Ihnen jetzt Tropfen.
Dam pani/panu teraz krople.
Ich wechsle Ihnen Ihr Pflaster.
Zmienię pani/panu plaster.

Ich messe Ihnen jetzt den Blutdruck.
Zmierzę pani/panu teraz ciśnienie.
Ich messe Ihnen den Blutzuckerspiegel.
Zmierzę pani/panu poziom cukru.

Ich mache Ihnen einen neuen Verband.
Zrobię pani/panu nowy opatrunek.
Ich rufe den Notarzt/die Rettungsdienst an.
Wezwę lekarza/pogotowie.

Ich gebe Ihnen jetzt die Medikamente.
Dam pani/panu teraz leki.
Brauchen Sie noch mehr Wasser?
Czy chce pani/pan więcej wody?

Haben Sie schon die Medikamente eingenommen?
Czy zażyła pani/zażył pan już leki?
Sie müssen die Medikamente auf leeren Magen einnehmen.
Musi Pan/Pani zażyć leki na czczo.

Um wie viel Uhr sollen die Medikamente verabreicht werden?
O której godzinie mają być podawane leki?
Wann sollen die Tropfen verabreicht werden?
Kiedy mają być podawane krople?

Wann sollen die Tabletten verabreicht werden?
Kiedy mają być podawane tabletki?
Sie müssen jetzt die Medikamente einnehmen.
Musi pani/pan teraz zażyć lekarstwa.

Następna lekcja już w najbliższy piątek. 🙂

Choroby wieku starczego

Choroby wieku starczego, które dotykają seniorów to schorzenia somatyczne (miażdżyca, cukrzyca, udar mózgu), ale także te związane z psychiką (demencja, zespołów otępiennych czy depresja). Choroby starcze mają nieodwracalny wpływ na samodzielne funkcjonowanie osób w późniejszym wieku. W większości są to osoby powyżej 80. roku życia wymagające opieki i długotrwałego leczenia. Warto, aby Opiekun osoby starszej znał podstawowe objawy najpowszechniejszych chorób. Szczególnie na co zwrócić uwagę i co powinno go zaniepokoić.

Cukrzyca

Cukrzyca u osób starszych to zaburzenie gospodarki węglowodanowej. Szacuje się, że dotyka nawet 40 proc. osób po 65 roku życia. Najczęstszą jest cukrzyca typu 2. – cukrzyca insulinoniezależna, która nie zawsze wymaga leczenia insuliną, natomiast w leczeniu niezbędna jest zmiana trybu życia.Cukrzyca jest bardzo wyniszczającą chorobą, więc należy jak najszybciej ją zdiagnozować i leczyć.

Czynniki ryzyka: nieodpowiednia dieta, nadwaga (głównie otyłość typu brzusznego), siedzący tryb życia.

Miażdżyca

Miażdżyca to przewlekły proces zapalny, prowadzi do stwardnienia i zwężenia naczyń krwionośnych. Rozwija się latami wskutek odkładania się lipidów w ścianach naczyń, co prowadzi z czasem do zwężenia ich światła. Naczynia przestają dostarczać krew do tkanek, które obumierają. Do chorób będących następstwem miażdżycy zalicza się: udar mózgu, zawał serca, chorobę wieńcową.

Czynniki ryzyka: bogata w przetworzone tłuszcze dieta, wysoki poziom cholesterolu LDL, wysoki poziom homocysteiny, otyłość, wiek powyżej 50 lat.

Osteoporoza

Osteoporoza choroba, która obniża wytrzymałość kości i prowadzi do zwiększonej łamliwości. Choroba rozwija się u kobiet po menopauzie, u mężczyzn w późniejszym wieku. Najczęściej dotyka osób po 70 roku życia.a szczególne zagrożenie stanowi dla osób powyżej 70. roku życia.

Czynniki ryzyka: niedobory wapnia i białka w diecie, niedobór witaminy D, leki steroidowe, uwarunkowania genetyczne.

Alzheimer

Choroba Alzheimera to postępujące zaburzenia pamięci i zdolności orientacji. Cierpią na nią głównie osoby po 65. roku życia, dlatego objawy choroby Alzheimera często są związane z obniżoną sprawnością umysłową mającą związek z wiekiem.  W Polsce choruje na nią nawet pół miliona osób. Choroba ta została określona jako przedstarczy zanik mózgu.

Czynniki ryzyka: starszy wiek, genetyka, cukrzyca typu 2., brak kontaktów społecznych i mała aktywność fizyczna.

Nadciśnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze dotyczy aż 30 proc. Polaków. Istotą nadciśnienia tętniczego jest stałe występowanie spoczynkowego ciśnienia tętniczego powyżej ustalonych norm. Większość chorych na niepowikłane samoistne nadciśnienie tętnicze, poza podwyższonym ciśnieniem, nie prezentuje innych objawów.

Czynniki ryzyka: genetyka i uwarunkowania środowiskowe, wiek, choroby nerek o charakterze przewlekłym, choroba niedokrwienna serca, bezdech senny obturacyjny, zwężenie aorty, nieodpowiedni tryb życia, otyłość, brak ruchu.

Nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu jest poważnym problemem głównie populacji żeńskiej, dotyczącym około 25-45 % kobiet, w zależności od grupy wiekowej.  Schorzenie to występuje głównie u kobiet, ale już co piąty mężczyzna obserwuje u siebie kłopoty z prawidłowym oddawaniem moczu, w tym z jego utrzymywaniem.

Czynniki ryzyka: otyłość i spowodowane tym obciążenie mięśni dna miednicy (kobiety), liczne porody, menopauza (u kobiet), przerost gruczołu prostaty (u mężczyzn),choroba Parkinsona, choroba Alzheimera.

Choroba Parkinsona

Parkinson należ do chorób układu nerwowego. Sukcesywnie wyłącza osobę chorą z aktywnego życia codziennego. Częściej występuje u mężczyzn i rozpoczyna się zwykle między 50-60. rokiem życia. Wczesne wykrycie pozwala na spowolnienie jej postępu. Szacuje się, że na Parkinsona choruje ponad 90 tys. Polaków, a co roku przybywa ok. 4-8 tys. nowych przypadków tej choroby. Zdaniem ekspertów w przyszłych latach, w skutek starzenia się społeczeństwa, liczba ta będzie się zwiększać.

Czynniki ryzyka:  mutacje genów, zwiększające podatność na zachorowanie, czynniki środowiskowe, szczególnie kontakt ze środkami ochrony roślin.

Czym jest choroba Parkinsona?

Depresja

Depresja u seniora nie jest zjawiskiem odosobnionym. Najczęściej depresja dotyka osoby po ukończeniu 65. roku. Zdarzają się również przypadki seniorów po 80., którzy zmagają się ze stanami depresyjnymi. Choć początkowo wydawało się, że to kobiety częściej mają depresję, okazuje się, że płeć w tym wypadku nie ma znaczenia.

Czynniki ryzyka: niesprawność fizyczna wynikającą z przebytej operacji lub wywołanej nagłą chorobą, śmierć współmałżonka, izolacja, nagła zmiana w życiu, złość wynikająca z lęku przed postępującymi, a przede wszystkim zauważalnymi zmianami wywołanymi starzeniem się organizmu.

Demencja

Demencja, również znana jako otępienie starcze, to zespół objawów spowodowanych zmianami zachodzącymi w mózgu. Charakteryzuje się zmniejszaniem się sprawności umysłowej i poznawczej, które wynika ze zmian powstałych w mózgu. Szacuje się, że na demencję choruje około 400 tys osób, a częstość występowania choroby rośnie z wiekiem (choruje nawet 25% osób po 85. roku życia).

Czynniki ryzyka: utrata słuchu w wieku średnim, niski poziom wykształcenia, palenie tytoniu, nieleczona depresja w młodym wieku,
brak aktywności fizycznej, izolacja społeczna, wysokie ciśnienie krwi, otyłość, cukrzyca typu 2.

Udaru Mózgu

Udar mózgu jest trzecią co do częstości, przyczyną śmierci i głównym powodem trwałej niepełnosprawności wśród dorosłych. Szacuje się, że jeden na sześć osób kiedyś doświadczy udaru mózgu, choroby która swą częstotliwością występowania dorównuje zawałom serca. W Polsce 80 000 osób każdego roku doznaje udaru mózgu. Zasadniczo choroba ta występuje pod dwoma postaciami – udaru niedokrwiennego (zamknięcie przepływu krwi) oraz krwotocznego (pęknięcie naczynia krwionośnego).

Najczęstsze objawy udaru to: asymetria, wykrzywienie twarzy, zauważalny opadnięty kącik ust, niedowład kończyn, najczęściej po jednej stronie ciała, lub drętwienie kończyn, niewyraźna, bełkotliwa mowa, zaburzenia równowagi, zawroty głowy oraz silny ból głowy. Lekarze opracowali prosty test, który pozwala zauważyć objawy udaru (LINK).

Reumatyzm (choroba zwyrodnieniowa stawów)

Choroba zwyrodnieniowa stawów polegająca na degradacji tkanki stawowej. Reumatyzm postępuje z wiekiem. Do pierwszych objawów zalicza się bóle stawowe, następnie dochodzi trzeszczenie stawów, ograniczenie ich ruchomości, a finalnie problemy z poruszaniem się. Mówi się, że takich pojedynczych schorzeń może być nawet 200 i tylko lekarz, po serii badań, określić może prawdziwą przyczynę bólu. Najczęstsze choroby reumatyczne to: reumatoidalne zapalenie stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, bóle pleców, zapalenia ścięgien, bóle szyi.

Czynniki ryzyka: nadmierne obciążenie kręgosłupa, brak aktywności fizycznej oraz biologiczne.   

Nowotwory

Najczęściej występującym nowotworem złośliwym u osób starszych jest rak płuc – głównym czynnikiem ryzyka jest palenie papierosów. Inne częste nowotwory to: rak sutka i rak jelita grubego u kobiet oraz rak jelita grubego i rak prostaty u mężczyzn. Osoby starsze chorują także na raka przełyku, żołądka i trzustki, nerki, pęcherza moczowego, a kobiety po menopauzie na raka szyjki macicy, trzonu macicy, jajnika).

Aktywność człowieka spada wraz z upływem lat. Jest to uwarunkowane nie tylko samym procesem starzenia się, ale także stanem zdrowia, stylem życia i wpływem otaczającego środowiska.